Je kent het inmiddels wel: weer swipen, weer een match die nergens toe leidt, weer het gevoel dat je op een vacature reageert in plaats van op een mens. Steeds meer mannen stappen daarom een tijdje uit de datingapp en praten in plaats daarvan met een chatbot. Niet om een relatie mee aan te gaan, maar om te oefenen. Dating-app happn noemt dit de "AI-situationship" en bestempelt het als een van de bepalende trends van dit jaar.
Het idee klinkt vreemd, maar de logica erachter is simpel. Praten met een AI-companion zoals Replika, Character.AI of Girlfriend.ai voelt veilig: er is niemand die je kan afwijzen, niemand die je verhaal doorvertelt, niemand die je sms'je laat staan. Voor mannen die moe zijn van de constante concurrentie op apps, waar ze vaak ruim zeventig procent van de gebruikers vormen tegenover een handvol vrouwen, is dat een aantrekkelijk alternatief.
Wat een AI-situationship precies is
De term zelf is nieuw, het gedrag niet. Happn omschrijft de AI-situationship als een vorm van emotionele training: je gebruikt een chatbot als spiegel om gevoelens te onderzoeken, kwetsbaarheid te oefenen en te leren communiceren voordat je dat met een echt persoon doet. Geen vervanging van een relatie, maar een soort warming-up ervoor.
In de praktijk betekent dat: je vertelt de bot over een rotdag, een ruzie met je ex of twijfels over een nieuwe date, en krijgt daar binnen seconden een rustig, geduldig antwoord op. Geen oordeel, geen wachttijd van drie dagen voor een reactie. Precies dat gemak maakt het voor veel mensen verslavend fijn, en dat is ook meteen waar het schuurt.
De cijfers achter de trend
Happn ondervroeg bijna zesduizend singles in het Verenigd Koninkrijk en kwam op een opvallend verdeeld beeld uit: 41 procent zou het geen probleem vinden als een partner een hechte band met een AI-companion opbouwt, 43 procent zou zich er juist ongemakkelijk bij voelen en 16 procent noemt het zelfs een vorm van emotioneel vreemdgaan. Die cijfers passen bij elkaar op een manier die veel zegt: er is geen consensus, zelfs niet onder mensen die zelf met AI chatten.
Dat het geen marginaal fenomeen is, bevestigt ook MIT Technology Review, dat AI-companions dit jaar op de lijst zette van de tien belangrijkste doorbraaktechnologieën. Steeds meer mensen zoeken volgens dat onderzoek bewust emotionele steun bij algemene chatbots als ChatGPT, niet alleen bij toegespitste companion-apps.
Tegelijk zie je het aantal gebruikers van traditionele datingapps juist dalen. Waar apps als Tinder een paar jaar terug nog miljoenen nieuwe gebruikers per maand trokken, melden marktonderzoekers nu een gestage uitstroom. De app-vermoeidheid en de opmars van de chatbot lijken dus twee kanten van dezelfde medaille: mensen haken af bij het ene omdat het andere makkelijker aanvoelt.
Waarom dit juist mannen aanspreekt
Het patroon sluit aan op iets wat al langer speelt. Mannen praten statistisch minder makkelijk over gevoelens dan vrouwen, en juist dat gebrek aan oefening maakt een datingapp extra zwaar: één onhandige zin en de match is weg, zonder uitleg, zonder tweede kans. Een AI-chatbot geeft die tweede, derde en twintigste kans gratis en zonder gêne.
Daar zit ook de verleiding voor mannen die net uit een relatie komen of weinig dating-ervaring hebben. Oefenen op een AI voelt laagdrempeliger dan een cursus of een gesprek met vrienden. Wil je weten of je daar last van kunt hebben na een breuk, lees dan ook ons artikel over wat een relatie werkelijk breekbaar maakt, want de patronen die daar beschreven staan, herhalen zich vaak ook in hoe je het volgende contact aangaat.
De risico's die experts benoemen
Onderzoekers waarschuwen voor een scheiding tussen "leuk vinden" en "willen". Je kunt het prettig blijven vinden om met een chatbot te praten, terwijl je motivatie om een echt gesprek te zoeken juist afneemt. De companion wordt dan geen opstap naar een relatie, maar een vervanging ervoor, precies het tegenovergestelde van wat happn als bedoeling beschrijft.
Er is nog een praktisch probleem: een AI-companion geeft nooit tegengas. Hij vraagt niet waarom je al drie weken niet reageert, wordt nooit jaloers en stelt geen grens. Dat is ontspannen, maar het leert je ook niets over de wrijving die bij een echte relatie hoort. Wie dat wil oefenen, heeft uiteindelijk toch een mens nodig, bijvoorbeeld op een eerste date waar onzekerheid wél meetelt.
Dit is wat je er morgen mee doet
Een chatbot gebruiken om je gedachten te ordenen voor een moeilijk gesprek is prima, zolang het bij ordenen blijft. Spreek voor jezelf een harde grens af: de AI is een notitieblok, geen date. Gebruik hem bijvoorbeeld om één keer per week je week door te spreken, niet om elke avond je behoefte aan contact in te vullen.
Zet daarnaast die oefening om in actie. Heb je via de chatbot bedacht wat je deze keer anders wilt aanpakken op een date, plan dan ook daadwerkelijk die date. En twijfel je aan je zelfvertrouwen zodra je weer met een echt mens tegenover je zit, dan helpt deze gids om zelfverzekerd de deur uit te gaan net zo goed als een avond chatten met een bot, en levert het je uiteindelijk wel een echte connectie op.