Je bestelt een matcha latte op het terras en binnen een paar minuten duikt er een filmpje op TikTok op met het label "performative male" erbij. Niet omdat je iets geks doet, maar omdat je matcha drinkt terwijl je een tas bij je hebt die niet van je werk is. Sinds de zomer van 2025 is matcha het symbool geworden van de man die zich zogenaamd anders voordoet dan hij is, en het debat erover is in 2026 alleen maar grimmiger geworden.
Wat een "performatieve man" precies is
De term is een internetmeme uit 2025 voor mannen die een bepaalde visuele stijl aannemen die progressiviteit, feminisme en gevoeligheid moet uitstralen, zonder dat daar per se iets achter zit. Op de Wikipedia-pagina over het fenomeen noemt journalist Charles Thrush van Block Club Chicago het een "inauthentic aesthetic that might appeal to progressive women". De checklist is intussen bekend: een matcha latte met oat milk, een tote bag, een Labubu-sleutelhanger aan die tas, muziek van Clairo of Laufey, en een boek van Sally Rooney of bell hooks dat zichtbaar onder je arm steekt.
Het bleef niet bij memes. Op 9 augustus 2025 hield een groep jongeren in Capitol Hill, Seattle, een officiële "performative male contest", met tientallen deelnemers. De winnaar ging naar huis met een platenspeler en de vinyl van Submarine van The Marías. In september 2025 volgden gelijksoortige wedstrijden op campussen van onder meer Cornell, de University of Florida en Temple University. Aan Yale werd een geplande editie juist verboden wegens overtreding van het campusbeleid.
Waarom matcha het boegbeeld werd
Van alle items op de lijst kreeg matcha de hoofdrol, schreef journalist Lindsey Weedston op 4 augustus 2025 bij Daily Dot. Zij telde op dat moment meer dan 189.000 video's onder de hashtag #matchatok, en een enkele video van TikTokker @spamdy_ocampo haalde ruim 1,5 miljoen views. Die maker klaagde in de video zelf dat de trend het drankje had verpest: "I can't even drink matcha anymore without being called performative."
De vraag naar matcha was volgens Weedston zo groot dat het de aanvoer onder druk zette. Lauren Purvis, eigenaar van theehandel Mizuba Tea Co., zei tegen haar: "Some cafes are even asking for a kilo a day. They're desperate to keep up." Logisch ook dat matcha het gezicht van de trend werd: het felgroene drankje valt op in elke foto, wat precies is wat een trend nodig heeft om zich online te verspreiden. Het past in een bredere verschuiving in hoe mannen uitgaan: lees ook waarom steeds meer mannen op het terras voor de spritz kiezen in plaats van bier.
Een ouder verhaal in een nieuw jasje
Dat mannen worden afgerekend op een drankje dat als "te zacht" geldt, is niet nieuw. Journalist Takeshi Dylan Sadachi legde op 7 januari 2026 bij Metropolis Japan de link met de Japanse term soshoku-kei danshi, letterlijk "herbivore boys", die begin jaren 2000 opkwam voor jonge Japanse mannen zonder traditioneel masculiene ambities. In 2012 zei de Amerikaanse oud-minister van Buitenlandse Zaken Colin Powell tegen Japanse media, aldus de Asahi Shimbun: "Japan can't afford to have its young men become herbivore boys." Dezelfde angst voor "softe" mannelijkheid duikt dus al minstens veertien jaar op, steeds met een ander drankje of kledingstuk als aanleiding.
Waarom het stempel mannen juist in de weg zit
Bij Hypebeast analyseerde redacteur Nico Gavino op 30 augustus 2025 waarom het label zo hard aankomt. Hij citeert strateeg en antropoloog Carrera Kurnik van Internet Anthropology, die stelt: "We've come to place high value on what is 'authentic,' and therefore 'performative' has become its undesirable opposite." Volgens Kurnik zit er een machtsverschuiving achter: "These terms aim to shame men back into a social position of audience rather than performer." Met andere woorden: zodra een man iets doet dat ooit als "vrouwelijk" gold, wordt hem meteen een motief toegedicht. Dat werkt twee kanten op bij daten, net als bij mannen die zich tegenwoordig op een AI voorbereiden voordat ze gaan daten: wie zich te veel laat leiden door hoe iets overkomt, verliest het zicht op wat hij nu eigenlijk zelf wil.
Drink je matcha gewoon omdat je het lekker vindt
Het makkelijkste antwoord op een label dat je probeert vast te pinnen, is het negeren. Matcha is een drankje met een duidelijke smaak en een flinke dosis cafeïne zonder de piek van koffie, niet een verklaring over wie je bent. Dezelfde nuchtere houding zie je terug bij andere drankkeuzes van mannen: de alcoholvrije borrel verloor de afgelopen jaren ook zijn stempel van saai, simpelweg omdat genoeg mannen hem bleven bestellen totdat niemand er nog iets geks aan vond. Een trend verdwijnt pas als mensen zich er niets meer van aantrekken, niet als iemand op TikTok besluit dat het "performatief" is. Bestel die matcha latte dus gewoon, met of zonder tote bag erbij.