Je staat op het terras, de zon schijnt en je vriend bestelt geen biertje maar een glas met ijs, een schijfje sinaasappel en iets dat verdacht veel op een echte cocktail lijkt. Niemand die er nog een grap over maakt. Steeds meer mannen laten de alcohol gewoon staan, niet uit schaamte of omdat ze moeten rijden, maar omdat ze er zelf voor kiezen. De alcoholvrije borrel is het stempel saai eindelijk kwijt.
Waarom het rondje bier steeds vaker overgeslagen wordt
Het beeld dat drinken erbij hoort als je mannen bent onder mannen, staat onder druk. Uit cijfers van het Trimbos-instituut blijkt dat jongere generaties alcohol drinken steeds minder vanzelfsprekend vinden dan een aantal jaar geleden. Waar vroeger bijna iedereen ooit begon met drinken op de middelbare school, schuift die leeftijd op en groeit de groep die bewust kiest voor minder of helemaal niets.
Dat zie je terug op het terras. Waar je een tijd terug nog moest uitleggen waarom je geen biertje nam, bestelt tegenwoordig gewoon een op de vijf mensen aan tafel iets zonder alcohol, en niemand kijkt ervan op. Dezelfde beweging die mannen massaal liet overstappen op de spritz zorgt er nu voor dat het glas ernaast ook serieus genomen wordt.
Vroeger was er op een verjaardag of borrel maar één keuzemoment: bier of niets. Wie voor niets koos, kreeg meestal een glas cola en een half schouderophalen van de rest van de tafel. Die druk is weg. Op kantoorborrels, bruiloften en zelfs in cafés staat de alcoholvrije kaart inmiddels los van het "restje" onderaan de menukaart. Horecazaken merken dat gasten er bewust naar vragen, niet als excuus maar als eerste keuze.
De mocktail is verder dan vruchtensap met een schijfje limoen
Een paar jaar geleden kreeg je bij "iets zonder alcohol" een glas jus d'orange of hooguit een gemberbiertje. Volgens het Trimbos-instituut klopt dat beeld allang niet meer. Barmensen bouwen tegenwoordig mocktails met bitters, shrubs (een zoetzure azijnsiroop), gerookte kruiden en zelfgemaakte siropen, dezelfde technieken die ze ook voor een echte cocktail gebruiken. Het enige verschil is de sterke drank die eruit blijft.
Het resultaat is een drankje met laagjes smaak in plaats van alleen suiker. Bitter, zuur en een beetje umami naast elkaar, geserveerd in hetzelfde glas als de cocktail ernaast. Wie er niet bij zegt dat er geen alcohol in zit, valt vaak niet eens op dat het verschil er is.
In Amsterdam en Utrecht openden de afgelopen jaren al bars die zich volledig op alcoholvrij richten, met een kaart die net zo lang is als die van een gewone cocktailbar. Dat is precies waar de verschuiving zit: het gaat niet meer om een alternatief voor wie niet drinkt, maar om een eigen categorie met een eigen publiek.
Dit zijn de drankjes die het nu goed doen
Merken als Seedlip en Lyre's brachten alcoholvrije destillaten op de markt die botanisch genoeg smaken om een gin-tonic te vervangen zonder dat je het gevoel hebt iets in te leveren. Ook Nederlandse merken als Free Spirits spelen daarop in met alcoholvrije varianten van gin, rum en amaro.
Een populair recept op dit moment: neem een alcoholvrije bitter, vul aan met sinaasappelsap en giet dat rustig over ijs zodat de laagjes zichtbaar blijven. Precies het drankje dat je vroeger met Campari maakte, nu zonder de kater erna. Simpel, twee ingrediënten, en het oogt precies zo goed op tafel als het glas whiskey van je tafelgenoot die het liever klassiek houdt en het uitlegt zoals in dit stuk over whiskey drinken als een baas.
De prijs is inmiddels ook geen smoes meer om ervoor te bedanken. Een fles alcoholvrije gin kost al snel net zoveel als een gewone fles, wat vooral zegt dat merken deze drankjes niet meer als goedkoop bijproduct behandelen, maar als een volwaardig segment waar ze serieus in investeren.
Zo bouw je zelf een serieuze mocktail
Wil je dit thuis proberen, ga er dan even bij zitten zoals je dat ook zou doen bij specialty koffie zetten. De basis: gebruik vers citrussap, geen concentraat uit een pak, en investeer in een fles goede bitters. Angostura of een oranjebitter geeft direct diepte aan een simpel glas met tonic of sinaasappelsap.
- Koel het glas voor, net als bij een echte cocktail
- Gebruik grote ijsblokken, die smelten langzamer en verwateren de smaak minder
- Werk met een garnering: een schijf sinaasappel, een takje rozemarijn of een schil citroen
- Bouw met laagjes in plaats van alles door elkaar te roeren
Het kost je vijf minuten meer dan een blikje opentrekken, maar het scheelt in hoe serieus het drankje overkomt aan tafel.
Wat dit betekent voor jouw volgende terrasje
Niemand vraagt je om te stoppen met drinken. Het punt is dat het niet meer uitmaakt wat er in je glas zit, zolang het maar goed gemaakt is. De volgende keer dat je op een verjaardag of terras staat, hoef je niet meer te kiezen tussen een saai glas water en een biertje waar je eigenlijk geen zin in hebt. Er is nu een derde optie, en die smaakt inmiddels net zo goed.